Skip to main content
Biuletyn

Zmiana Kodeksu postępowania cywilnego i innych ustaw

Spis treści:

Zmiana Kodeksu postępowania cywilnego i innych ustaw

Zmiany w kodeksie postępowania cywilnego

Sprzedaż nieruchomości w drodze licytacji elektronicznej

Zmiana w Tarczy antykryzysowej

Rozprawy zdalne

Obowiązki profesjonalnych pełnomocników

Zmiana Kodeksu postępowania cywilnego i innych ustaw

15 stycznia 2021 roku do Sejmu wpłynął rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (druk nr 899, dalej jako: „nowelizacja k.p.c.”). 20 stycznia 2021 roku projekt został skierowany do I czytania na posiedzeniu Sejmu.

Zmiany w kodeksie postępowania cywilnego

Nowelizacja k.p.c. wprowadzi do części trzeciej, tytułu II, działu VI Kodeksu nowego Rozdziału 6a, zatytułowany „Sprzedaż nieruchomości w drodze licytacji elektronicznej”, zawierający przepisy od art. 9861 do 98611 k.p.c. Wedle zamysłu projektodawcy, przepisy dotyczące licytacji elektronicznej wejdą w życie po upływie trzech miesięcy od dnia ogłoszenia ustawy.

Dodatkowo zmianie ulegnie art. 8796 § 2 k.p.c., ograniczając dowolność wyboru terminu licytacji przez komornika. Po wejściu w życie nowelizacji k.p.c., termin rozpoczęcia i zakończenia przetargu będzie przypadał pomiędzy godziną 9:00 a 14:00 w dni robocze. Czas trwania licytacji będzie wynosił siedem dni, zaś w przypadku ruchomości ulegających łatwemu zepsuciu, żywym inwentarzu co do którego dłużnik odmówił sprawowania dozoru bądź ruchomości, których przechowywania powoduje nadmierne koszty, czas trwania licytacji będzie mógł zostać skrócony do dwóch dni.

W publicznym obwieszczeniu o licytacji, komornik będzie obowiązany wskazywać czas, w którym w ciągu dwóch tygodni przed licytacją wolno będzie oglądać nieruchomość oraz przeglądać w sądzie protokół opisu i oszacowania. Takie rozwiązanie odbiera osobom zainteresowanym udziałem w przetargu możliwość przeglądania całości akt postępowania egzekucyjnego, ograniczając udostępniane dokumenty jedynie do protokołu opisu i oszacowania nieruchomości (art. 953 § 1, dodany pkt 5 k.p.c.).

Sprzedaż nieruchomości w drodze licytacji elektronicznej

Po wejściu w życie nowelizacji k.p.c., do sprzedaży nieruchomości w drodze licytacji elektronicznej zastosowanie znajdą przepisy Rozdziałów 4-7 Działu VI („Egzekucja z nieruchomości”) Tytułu II Części III Kodeksu postępowania cywilnego, czyli przepisy ogólne dotyczące prowadzenia egzekucji z nieruchomości, oraz nowego Rozdziału 6a.

Przebiegu licytacji w trybie elektronicznym nie utrwala się za pomocą urządzenia rejestrującego dźwięk i obraz (dodany art. 9861 § 2 k.p.c.).

Licytacja elektroniczna następuje na wniosek wierzyciela, który może zostać złożony także w przypadku złożenia wniosku o wyznaczenie ponownej lub drugiej licytacji. Jeśli egzekucję z nieruchomości prowadzi kilku wierzycieli, do przeprowadzenia licytacji elektronicznej wystarczy wniosek złożony przez jednego z nich (dodany art. 9862 k.p.c.).

W terminie tygodnia od otrzymania wniosku od wierzyciela, komornik zawiadamia dłużnika o otrzymaniu wniosku i poucza go o możliwości wskazania kolejności, w jakiej ma zostać przeprowadzony przetarg poszczególnych nieruchomości. Jeśli dłużnik w terminie tygodnia od doręczenia zawiadomienia nie wykona uprawnienia do wskazania kolejności przetargu, komornik wyznaczy kolejność wedle uznania. Przetargi dotyczące różnych nieruchomości lub ich części nie powinny toczyć się równocześnie (dodany art. 9863 § 1-3 k.p.c.).

Licytacja nie może rozpocząć się przed upływem dwóch tygodni od upływu terminu dla dłużnika do wskazania kolejności przeprowadzenia przetargu dla poszczególnych nieruchomości (dodany art. 9863 § 4 k.p.c.).

Sprzedaż nieruchomości w drodze licytacji elektronicznej jest przeprowadzana za pośrednictwem systemu teleinformatycznego. Warunkiem udziału w przetargu jest utworzenie indywidualnego konta w ww. systemie (dodany art. 9864 § 1-3 k.p.c.). W systemie udostępnia się protokół z opisu i oszacowania nieruchomości.

Obwieszczenie o sprzedaży powinno zostać zamieszone na stronie internetowej Krajowej Rady Komorniczej na dwa tygodnie przed jej terminem (dodany art. 9864 § 4 k.p.c.). W obwieszczeniu komornik wymienia:

  1. nieruchomość, która ma być sprzedana, ze wskazaniem miejsca jej położenia i przeznaczenia gospodarczego wraz z podaniem numeru księgi wieczystej i miejsca jej przechowania lub z oznaczeniem zbioru dokumentów i sądu, w którym zbiór ten jest prowadzony,
  2. informację o tym, że przetarg odbywa się w drodze licytacji elektronicznej oraz o chwili rozpoczęcia i zakończenia przetargu,
  3. informację o obowiązku uiszczenia rękojmi i jej wysokości,
  4. czas, w którym w ciągu dwóch tygodni przed licytacją wolno będzie oglądać nieruchomość,
  5. sumę oszacowania i cenę wywołania,
  6. wzmiankę, że prawa osób trzecich nie będą przeszkodą do licytacji i przysądzenia własności na rzecz nabywcy bez zastrzeżeń, jeżeli osoby te przed rozpoczęciem przetargu nie złożą dowodu, iż wniosły powództwo o zwolnienie nieruchomości lub przedmiotów razem z nią zajętych od egzekucji i uzyskały w tym zakresie orzeczenie wstrzymujące egzekucję,
  7. wyjaśnienie, że użytkowanie, służebności i prawa dożywotnika, jeżeli nie są ujawnione w księdze wieczystej lub przez złożenie dokumentu do zbioru dokumentów i nie zostaną zgłoszone najpóźniej na trzy dni przed rozpoczęciem licytacji, nie będą uwzględnione w dalszym toku egzekucji i wygasną z chwilą uprawomocnienia się postanowienia o przysądzeniu własności.

Rękojmię składa się na rachunek bankowy najpóźniej na dwa dni robocze przed rozpoczęciem przetargu. Za datę złożenia rękojmi przyjmuje się dzień uznania rachunku bankowego komornika. Wraz z rękojmią licytant zobowiązany jest do podania w systemie teleinformatycznym danych niezbędnych do wydania postanowienia o przybiciu, w szczególności numeru PESEL, numeru dowodu tożsamości i oświadczenia, czy pozostaje w związku małżeńskim, a jeżeli tak, czy nieruchomość zamierza nabyć do majątku wspólnego czy osobistego, a także do wskazania, czy licytuje we własnym imieniu czy jako pełnomocnik innej osoby (dodany art. 9865 k.p.c.).

Komornik wyznacza przetarg w taki sposób, aby zarówno termin rozpoczęcia, jak i zakończenia przetargu przypadał pomiędzy godziną 9.00 a 14.00 w dni robocze. Czas trwania przetargu wynosi siedem dni (dodany art. 9867 § 2 k.p.c.).

Ceny nabycia licytanci oferują za pośrednictwem systemu teleinformatycznego. Przetarg wygrywa licytant, którego oferta była najwyższa w chwili zakończenia przetargu.

W przypadku odmowy dopuszczenia do przetargu, licytant w terminie 3 dni od dnia odmowy może złożyć skargę. Jeśli licytant zamierza zaskarżyć przebieg przetargu, może to uczynić w terminie 3 dni od dnia zakończenia przetargu. Licytanci i osoby, których nie dopuszczono do przetargu, składają skargę wyłącznie za pośrednictwem systemu teleinformatycznego. Inne osoby mogą złożyć skargę za pośrednictwem tego systemu, jeśli posiadają w nim konto (dodany art. 9868 k.p.c.).

Niezwłocznie po zamknięciu przetargu, ale nie później, niż w terminie tygodnia, komornik przesyła sądowi protokół z przebiegu przetargu, wszystkie nierozpoznane skargi oraz dokumenty niezbędne do udzielenia przybicia (dodany art. 9869 k.p.c.).

W terminie tygodnia od otrzymania protokołu od komornika, sąd lub referendarz wydaje postanowienie co do przybicia na posiedzeniu niejawnym. Licytantowi, który wygrał przetarg, doręcza się postanowienie o przybiciu (dodany art. 98610 k.p.c.).

Zmiana w Tarczy antykryzysowej

Nowelizacją kodeksu postępowania cywilnego, oprócz zmian w tytułowej ustawie, wprowadzono także zmiany w ustawie o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (dalej: „tarcza antykryzysowa”).

Zgodnie z zamiarem projektodawcy, opisane poniżej zmiany wejdą w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia.

Rozprawy zdalne

W szczególności należy zwrócić uwagę, że zmieniono treść art. 15zzs1 tarczy antykryzysowej, dotyczącego sposobu przeprowadzania rozpraw sądowych w trakcie trwania stanu epidemii. Po wejściu w życie nowelizacji, zasadą będzie, iż rozprawa lub posiedzenie jawne będzie przeprowadzana na odległość z bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Jedynie wyjątkowo będzie można odstąpić od przeprowadzenia rozprawy w taki sposób, jeżeli rozpoznanie sprawy na rozprawie lub posiedzeniu jawnym jest konieczne, a odbycie posiedzenia w budynku sądu nie wywoła nadmiernego zagrożenia dla zdrowia osób w nim uczestniczących. Dodatkowo przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, gdy nie można przeprowadzić rozprawy lub posiedzenia jawnego na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku.

Obowiązki profesjonalnych pełnomocników

Zgodnie z dodanym art. 15zzs9 tarczy antykryzysowej, w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemiologicznego i stanu epidemii oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich w sprawach rozpoznawanych według przepisów kodeksu postępowania cywilnego, pierwsze pismo procesowe wnoszone przez adwokata lub radcę prawnego powinno zawierać adres służbowej poczty elektronicznej oraz numer telefonu.

W braku możliwości wykorzystania systemu teleinformatycznego cyfrowe odwzorowania pism procesowych, zawiadomień, wezwań i orzeczeń sąd doręcza adwokatowi, radcy prawnemu, rzecznikowi patentowemu lub Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej na wskazany adres służbowej poczty elektronicznej. Cyfrowe odwzorowania pism procesowych, zawiadomień, wezwań i orzeczeń uznaje się za doręczone w następnym dniu roboczym od chwili wprowadzenia ich przez sąd do środka komunikacji elektronicznej w taki sposób, żeby adresat mógł zapoznać się z jego treścią. Doręczenie pisma w powyższy sposób wywołuje skutki procesowe określone w Kodeksie postępowania cywilnego właściwe dla doręczenia odpisu pisma procesowego, zawiadomienia, wezwania lub odpisu orzeczenia.